Gebouwen op gelijkspanning: duurzaam en slimmer

Gebouwen op gelijkspanning: duurzaam en slimmer

  • Lees ook: Gelijkspanning voor nieuw ABN AMRO-paviljoen

Gelijkspanning. Zonnepanelen en windmolens wekken het op, batterijen geven het af, ledverlichting en smartphones voeden zich ermee. Toch levert ons huidige elektriciteitsnet uitsluitend ‘ouderwetse’ wisselspanning (AC). Ergens tussen het stopcontact en de moderne apparatuur zetten we dat om in gelijkspanning (DC).

Deze manier van energietransport en -omvorming lijkt onlogisch, want bij elke omzetting verliezen we een beetje energie. Nu we met zijn allen steeds meer duurzame gelijkspanning opwekken en steeds meer DC-apparaten in gebruik hebben, komen lokale gelijkspanningsnetten vaker in beeld.

Dat kunnen zelfs netwerken zijn die bijna of zelfs helemaal los staan van het centrale elektriciteitsnet. Netwerken die direct de zelf opgewekte gelijkspanning afgeven aan de apparaten die daarom vragen.

Eerste pilotprojecten

Langzaam maar zeker komen de eerste (pilot)projecten van de grond. In Circl voedt een gelijkspanningsnet onder meer de ledverlichting en de computers. In het pas geopende Pulse-gebouw bij de TU Delft (openingsfoto) geven zonnepanelen hun gelijkspanning direct af aan laptops. Ook veel straatverlichting, en enkele tuin- en landbouwbedrijven werken al voor een belangrijk deel op gelijkspanning.

Vooral de voeding van assimilatiebelichting in de tuinbouw, een relatief grote stroomverbruiker, kan met gelijkstroom goedkoper en efficiënter worden ingezet. In Heerlen is inmiddels ook een pilot aan de gang met het toepassen van DC bij woningrenovatie. En de nieuwe verbinding A13 – A16 krijgt bij het Terbregseplein zelfs een energieneutrale tunnel op gelijkspanning.

gelijkspanning Circl
Circl. Het circulair paviljoen van ABN AMRO aan de Amsterdamse Zuidas.

Van nature slim

Gelijkspanning heeft meer voordelen dan alleen het voorkomen van energieverliezen. Het kan namelijk ook een ‘drager’ van datacommunicatie zijn. Energie en data kunnen in een DC-netwerk eenvoudig door één en dezelfde kabel. Dat betekent dus dat één kabelinfrastructuur voldoende is om een woning of gebouw van zowel van stroom als digitale informatie te voorzien.

De informatie zit in dat geval verborgen in het ritme waarin de spanning tussen plus en min schakelt. Dat dient als communicatieprotocol voor gebouwautomatisering. Er is geen tweede, complexe IT-structuur nodig om de aangesloten apparaten en installaties slim te maken en deze op afstand te kunnen besturen.

Energieneutrale-tunnel-Croonwolter&dros
De energieneutrale tunnel van Croonwolter&dros.

Verkeersregelaar

In feite zorgt gelijkspanning dus tegelijkertijd voor energiezuinigheid en intelligentie. Zo kunnen gelijkspanningsnetten ook gemakkelijk energiemanagement uitvoeren zonder tussenkomst van slimme meters of ‘powerrouters’. Ze kunnen het ‘verkeer’ op het lokale net regelen zonder dat daar menselijke willekeur aan te pas komt. Voorrang verlenen en tijdelijk in de wacht zetten van afnemers wanneer of waar dat kan en nodig is.

Als we van ‘het gas af’ gaan en nog meer elektriciteit gaan gebruiken, en we doen dat vaak allemaal tegelijk op dezelfde momenten, wordt het managen van vraag en aanbod steeds belangrijker.

Meer informatie over gelijkspanning

Techniek Nederland
Techniek Nederland
Adres: Bredewater 20, 2715 CA Zoetermeer
Website: https://www.technieknederland.nl/home
Social media: