Slimme OV Terminal voor Utrecht CS – Deel 1/2

Slimme OV Terminal voor Utrecht CS – Deel 1/2

  • Lees ook: Slimme OV Terminal voor Utrecht CS – Deel 2/2

Dagelijks trekken er 285.000 mensen door de stationshal in Utrecht naar hun bestemming. Dat zijn er over tien jaar 360.000 per dag. Hoewel er momenteel een grote verbouwing aan de gang is, merkt de reiziger hier weinig van. In opdracht van spoorbeheerder ProRail zorgt de aannemer in de planning voor tijdelijke oplossingen, zodat reizigers hier zo min mogelijk last van hebben.

Eind 2015 kregen we vanuit TechniekNL de kans om door de ogen van projectleider Arno Weys van ITN Installatietechniek naar de vernieuwing van de stationshal te kijken. ITN is onderaannemer van Besix (ProRail de opdrachtgever) en heeft vrijwel alle installatietechniek aangebracht in het enorme nieuwe bouwwerk, samen met haar eigen onderaannemers. In totaal zijn er maar liefst vijfhonderd tekeningen gemaakt. Bij elkaar geven ze een totaalbeeld van alle benodigde technieken in het bouwwerk.

Het is bijzonder om bij dit soort majestueuze projecten achter de schermen te mogen kijken. We gaan op onderzoek uit en vertrekken vanuit het nabijgelegen kantoor, waar de ontwerptekeningen nog ‘oldschool’ aan de muur hangen.

Meer dan een glazen dak

Uitgerust met een helm, lichtgevend vest en schoenen met stalen neuzen betreden we de stationshal-in-wording. Weys wijst ons op zichtbare en onzichtbare technieken, die ervoor zorgen dat de terminal optimaal presteert. Terwijl een reiziger langssnelt en op zijn horloge kijkt, kijken wij naar boven.

De nieuwe perronkappen bevatten zonnecellen, deze zorgen ervoor dat de verlichting, de liften en de roltrappen draaiende worden gehouden. In totaal hebben drie nieuwe perronkappen (langs de sporen 11/12, 8/9 en 5/7) glasplaten met zonnecellen. Samen zorgen ze voor een energieopbrengst van ongeveer 85.000 kWh per jaar. Dit staat gelijk aan het energiegebruik van 25 huishoudens en een flinke CO2-reductie.

Energiezuinige ledverlichting

Over de volle lengte van het glazen dak zijn led-straten geïnstalleerd die op een subtiele manier licht afstralen en bijdragen aan het esthetische design van de hal. De led’s lopen in een onafgebroken onzichtbare lijn door, om ook de toegang naar de trappen richting de perrons te verlichten.Ledverlichting

In het dak zitten met perslucht bedienbare luiken, die de ventilatie van de grote ruimte regelen. De stationshal is op meerdere plekken uitgerust met sensoren die de luchtkwaliteit meten. Wanneer het nodig is, worden de luiken aangestuurd om frisse lucht naar binnen te laten. Bij brand moeten alle luiken direct en tegelijkertijd opengezet kunnen worden. Dit alles is voorzien van slimme meet- en regeltechniek.

Energiegebruik

Op de eerste twee perrons van station Utrecht Centraal zijn ook nieuwe kappen gebouwd, maar zonder zonnecellen. Dit omdat de lichtopbrengst daar te gering is. Er zijn dus ook functies in de hal die hun energievoorziening uit andere bronnen moeten halen. Terwijl we door de stationshal lopen vertelt Weys dat de winkels de grootste energiegebruikers zijn. Niet de treinrails en treinen, zoals je misschien zou denken. ‘Daar hebben we de minste voorzieningen voor hoeven aanleggen. De voeding voor de treinen lag er al. De helft van die energie wordt opgewekt door windenergie.’ Dus ook niet de verlichting? ‘Nee, er komt veel daglicht binnen via het dak en de led’s geven genoeg Lumen af voor donkere momenten. De meeste capaciteit van het net wordt gevraagd door de winkels.’

Verborgen ruimten

Met de helm in de hand lopen we langs een haast onzichtbare deur tussen de winkels in. Een compagnon van KIN Installatietechniek heeft de sleutel. Achter de deur schuilt een ruimte met een op eerste oog, zeer complex systeem. Weys: ‘Dit is de kleppenstationruimte, hier hebben we er zes van op het station. Hier monitoren we alle natte en droge leidingen en verbindingen.’ Trots vertelt hij hoe de kleppeninstallatie compleet met de hand is aangelegd. ‘Dit is geen prefab, we hebben elk metertje, elk sensortje, elke leiding, elke verbinding is op maat gemaakt en ter plekke in elkaar gesleuteld. We controleren de meters elke vier weken, om te monitoren of er ergens problemen zijn.’

‘Elke verbinding is op maat gemaakt en ter plekke in elkaar gesleuteld’

Achter een bouwscherm, schuilt nog zo’n deur. ‘Hier zijn we bij een meterkast van de winkeliers aangekomen. Elke winkel heeft er een. Hier komt al het leidingwerk de winkel binnen van onder de vloer. Alles wat de stationshal aan elektriciteit en leidingwerk binnenkomt via deze punten, hebben we afgeleid uit wat er beneden in de kelder door ons is aangelegd.’

Complete infrastructuur

De kelder? ‘Ja, onder de spoorrails ligt nog een ruimte. Hier hebben we de hele infrastructuur aangelegd voor alle nodige techniek: water, elektriciteit, riool, watersprinklersystemen, brandmeldinstallaties, ontruimingsinstallaties. Alles. Vanuit de kelder brengen we het op verschillende punten het station binnen.’

Dat klinkt indrukwekkend, en dat is het ook. In deel 2 vertellen we meer over de techniek onder de OV Terminal.

 

ITN Installatietechniek
ITN Installatietechniek
Adres: Galvanistraat 26, 6716 AE Ede
Website: https://itn.nl/
Social media: