‘Hightech voordeur’ grootste schepen ter wereld in de maak

‘Hightech voordeur’ grootste schepen ter wereld in de maak

  • Lees ook: Risicogestuurd onderhoud voor monumentale spuikokers Afsluitdijk

In IJmuiden werkt aannemersconsortium OpenIJ in opdracht van Rijkswaterstaat aan de bouw van de grootste zeesluis ter wereld. De sluis van 500 m lang, 70 m breed en 18 m diep gaat ook de allergrootste zeeschepen toegang bieden tot het Noordzeekanaal dat naar Amsterdam leidt. De immense nieuwe ‘voordeur van Amsterdam’ moet de komende 100 jaar de rijzende zeespiegel kunnen bolwerken. 

De bestaande Noordersluis in IJmuiden stamt uit 1929 en nadert het einde van de technische levensduur. Bovendien is de sluis te klein om de steeds grotere zeeschepen door te laten. Dat brengt de concurrentiepositie van de Amsterdamse havens in gevaar.

Rijkswaterstaat gaf dan ook opdracht om een nieuwe zeesluis te bouwen ter vervanging van de Noordersluis. De goederenstroom naar Amsterdam kan daardoor groeien van 90 naar 125 miljoen ton per jaar. Door de omvang van de nieuwe zeesluis en het verdiepen van de vaargeul kunnen schepen straks ook bij eb de sluis passeren. Ook zullen meer grote cruiseschepen tot aan Amsterdam kunnen varen.

Zeesluis 8,85 m boven NAP

De sluis – die tevens als waterkering dient – wordt veel hoger dan de bestaande, waardoor deze meer hoogwater aankan. Met 8,85 m boven NAP wordt de zeesluis van IJmuiden één van de hoogste waterkeringen van Nederland. Eind 2019 moet hij klaar zijn.

Aanneemconsortium OpenIJ (bestaande uit BAM-PGGM, Volkerwessels en DIF) voert de werkzaamheden uit, waarbij Vialis en BAM Infra Verkeerstechniek (IVT) binnen het consortium verantwoordelijk zijn voor de sluisgebonden installaties. Samen leveren ze een knap staaltje techniek.

100 % waterkerend, 99 % beschikbaar

Rijkswaterstaat vroeg OpenIJ niet om een sluis, maar om een dienst. Die dienst bestaat uit het leveren van een 100 % waterkerende functie en 99 % beschikbaarheid voor de scheepvaart. Rijkswaterstaat sloot met OpenIJ een DBFM-contract af, waarbij het consortium niet alleen verantwoordelijk is voor het ontwerp, de realisatie en financiering, maar ook voor het beheer en onderhoud gedurende 26 jaar.

Het ontwerp voorziet in een dubbelkerende sluis met roldeuren aan de zee- en de kanaalzijde. De stalen deuren zijn elk 72 m lang, 24 m diep en 12 m breed. In iedere deur schuilen maar liefst 5 technische ruimtes voor de installaties. Installaties die ervoor zorgen dat het water binnen de sluiskolk steeds op het juiste niveau komt en dat de deuren op het elektronische bevel van de sluiswachter open en dicht rollen. De sturingscomputers (plc’s) in de technische ruimtes zorgen dat de installaties de juiste opdrachten krijgen.

Extra veiligheid inbouwen

Voor Aart van Rumt, projectleider sluisgebonden installaties bij OpenIJ, zijn de toe te passen technieken op zich niet nieuw. ‘Het unieke van dit project’, zegt hij, ‘zit hem vooral in de eisen voor wat betreft de beschikbaarheid. Uitval is vanwege het belang van de sluis geen optie. Zo worden diverse systemen 100 % waterdicht uitgevoerd, zullen er meerdere sensoren in gebruik zijn voor dezelfde functie en is er een extra sturingscomputer (veiligheids-plc) voor het geval er één uitvalt.’

De levensduur van de nieuwe sluis is 100 jaar

‘De meeste veiligheidscomponenten zijn ook nog eens dubbel uitgevoerd. Uniek is ook de toepassing van trafo’s in de sluisdeuren. Het vermogen dat nodig is om deze immense deuren te bewegen is zo groot, dat we het op middenspanningsniveau van de verdelers op de sluiskade tot in de deuren moeten brengen.’

Megaobject op postzegellocatie

De nieuwe sluis komt tussen de Middensluis en de Noordersluis in te liggen. Deze sluizen moeten tijdens de bouw gewoon blijven functioneren. Het realiseren van een megaobject op een postzegellocatie valt niet mee, dus vinden veel voorbereidende werkzaamheden buiten het gebied plaats. Zo worden de sluisdeuren afgebouwd in Amsterdam en gaan de installateurs pas daarna op locatie aan de gang.

Van Rumt kan niet wachten tot het zover is. ‘We werken mee aan de bouw van de grootste zeesluis ter wereld. Tot nu toe doen we dat vanaf tekentafels en op speciale bouwplaatsen. Er zijn uitdagingen genoeg, maar straks leveren we wel een megaconstructie op die een deel van Nederland drooghoudt en de economie helpt groeien. Dat is het wachten zeker waard.’

Zeesluis IJmuiden in aanbouw

Procedure bij het passeren van schepen

Als straks het radarbeeld in het bediengebouw aangeeft dat er een schip in aantocht is, overlegt de sluiswachter de aanvaarprocedure met de kapitein en zorgt hij dat alles in gereedheid is voor het invaren. De oriëntatieverlichting helpt de schipper te navigeren, bruglichten stoppen het landverkeer, de afsluitbomen gaan dicht.

Zodra het schip veilig binnen is, gaan met een druk op de knop de schuifdeuren aan de zeezijde dicht. Sensoren meten het waterpeil en de besturing geeft de nivelleerschuiven de opdracht om het water naar het gewenste niveau te brengen. Als dat is bereikt, geeft de sluiswachter de opdracht om de deuren naar het kanaal te openen.

Bij elke elektronische opdracht treden er automatisch vervolgacties in werking. Ziet de sluiswachter dat iets niet in de haak is, dan kan hij met een noodknop de processen stoppen.

Artist impression: ZUS.
Luchtfoto: Topview Luchtfotografie.

Vialis
Vialis
Adres: Postbus 665, 2003 RR Haarlem
Website: www.vialis.nl/
Social media:
BAM Infra
BAM Infra
Adres: H.J. Nederhorststraat 1, 2801 SC Gouda
Website: https://www.baminfra.nl
Social media: