Fijnstof vangen met statische elektriciteit

Fijnstof vangen met statische elektriciteit

  • Lees ook: Waterstofwindturbine zorgt straks voor duurzaam transport

Er is bijna 30 jaar aan gewerkt, en afgelopen week was het zover: de eerste fijnstofvanger in de openbare ruimte werd onthuld. In Arnhem installeerde het verlichtingsbedrijf Ziut samen met patenthouder StatiqAir de eerste fijnstofvanger aan een lantaarnpaal. 

De techniek waarmee de fijnstofvanger de stofdeeltjes uit de lucht haalt is een bijzondere Nederlandse uitvinding. Wetenschappers drs. Ir. Jan Marijnissen en drs. ing. Rein Roos van de TU Delft werken al sinds de jaren tachtig aan deze techniek, waarbij gebruik wordt gemaakt van statische elektriciteit. Wie een televisie met een beeldbuis heeft gehad kent het effect: als je de tv uitzet hoor je een knetterend geluidje, en het scherm blijkt stof aan te trekken. De beeldbuis-tv is altijd als eerste stoffig.

Elektrische wind

De fijnstofvanger werkt met deze statische energie. Rond de fijnstofvanger wordt een statisch veld gecreëerd, door heel lichte elektrische spanning op een draad te zetten. Hierdoor ontstaat een statisch veld, dat fijnstofdeeltjes aantrekt. Bij de lichtmasten in Arnhem werkt dit statische veld tot 1.000 m³ rond de mast. Dit systeem is zo effectief omdat het juist de kleinste fijnstofdeeltjes aantrekt, deze deeltjes zijn het meest schadelijk voor onze gezondheid.

De fijnstofvanger werkt bij mooi weer het beste: op windstille dagen kan het systeem tot 30 % van de fijnstofdeeltjes uit de lucht filteren. Wat deze techniek zo bijzonder maakt, is dat er in tegenstelling tot luchtfiltersystemen bijna geen stroom nodig is (de Arnhemse fijnstofvangers gebruiken 15 tot 18 W), en dat de vanger het fijnstof echt uit de lucht haalt, in plaats van het te verplaatsen. Bovendien maakt de fijnstofvanger geen geluid, en is er geen ventilatie-unit nodig waardoor de vanger heel compact is.

Gemiddeld een jaar langer leven

Het plaatsen van de fijnstofvanger aan de lichtmasten in Arnhem is een intiatief van de bewoners, die zich verenigd hebben in de groep Expeditie Coehoorn. David Willemsen van Expeditie Coehoorn vertelt: ‘Bewoners van het Coehoorn-gebied wilden graag hun leefomgeving verbeteren. Op de plek waar nu de fijnstofvangers zijn geïnstalleerd lopen een aantal drukke wegen, en de bewoners van de omliggende flats hadden veel last van roetdeeltjes op hun ramen en balkon.’

‘Deze deeltjes worden door de fijnstofvanger niet aangepakt, maar de schadelijke fijnstofdeeltjes wel, en dat is een grote verbetering. Gemiddeld leven mensen die veel blootgesteld worden aan fijnstof maar liefst twintig maanden korter. We zijn dus heel blij dat de gemeente heeft meegewerkt aan dit project.’

De markt op

Irene Bruines van Ziut vertelt: ‘We hebben met verschillende gemeenten gepraat over het plaatsen van fijnstofvangers, maar gemeenten vinden het vaak lastig om zich op het gebied van fijnstof te profileren, omdat het toch een omstreden onderwerp is. We zijn heel blij dat de gemeente Arnhem het lef heeft om het probleem van fijnstof onder ogen te zien, en ons deze kans heeft gegeven. Voor Ziut en StatiqAir is deze plaatsing een belangrijke stap, er is meer dan 30 jaar aan deze technologie gewerkt, en nu wordt het voor het eerst in de openbare ruimte toegepast.’

‘We hebben al eerder succesvolle proeven gedaan met deze technologie, maar nu hebben we echt een product waarmee we de markt op kunnen. Met deze fijnstofvanger kunnen we ook aan geïnteresseerde partijen in het buitenland een werkend model laten zien, waardoor onze mogelijkheden veel groter worden.’

Ziut
Ziut
Adres: Nieuwe Plein 1B, 6811 KN Arnhem
Website: www.ziut.nl/
Social media: