Kan een zwembad zonder chloor?

Kan een zwembad zonder chloor?

  • Lees ook: Vernuftige filters zorgen voor zuiver zwembadwater

Zwemmen is gezond. Dat zijn de laatste drie woorden in het proefschrift dat promovendus Maarten Keuten schreef over de mogelijkheden om zwembadwater zonder chemische desinfectie (met chloor) schoon te houden. Keuten benadrukt dat de huidige situatie niet ongezond is, maar dat het gezonder kan. De keuze daarvoor heeft grote consequenties voor het ontwerp van de installatietechnische inrichting van een zwembad.

Maarten Keuten onderzoekt al sinds zijn afstuderen aan de TU Delft, 22 jaar geleden, hoe zwembaden gezonder te maken zijn. Daarnaast werkt hij sinds zijn studie als Onderzoeker Zwembaden bij Hellebrekers Technieken. Zijn werkgever stelt hem werktijd ter beschikking om hiermee bezig te zijn. Over een deelonderzoek over biologische filters dat hij begeleidde schreven we eerder op deze site.

Wat is het probleem dat jij wilt oplossen?

‘Wanneer chloor in het zwemwater in contact komt met zwemmersvuil (huidcellen, zweet, urine) ontstaat chloroform en andere bijproducten, zoals chlooramines en haloazijnzuren.’

‘Vroeger werd je met chloroform onder narcose gebracht maar inmiddels weten we dat chloroform ongezond is. In het zwembad merken we de aanwezigheid van deze bijproducten aan irritatie van huid en ogen.’

Hoe hou je zwemwater schoon zonder chloor?

‘In 3 stappen. We beginnen met de opgeloste stoffen die mensen afgeven. Dat zijn onderdelen van zweet, zoals huidvetten en ureum. Omdat het om moleculen gaat, kun je die niet eenvoudig met een fijnmazig filter afvangen. Dus dat doen we met een biologisch filter, daarin zitten bacteriën die deze stoffen opeten.’

zandfilter-zwembad-chloor
Maarten Keuten bij een traditionele zandfilterpomp die het zwembadwater continue filtreert.

‘De 2e stap is het uit het water filteren van de deeltjes die we als mens afgeven: zoals huiddeeltjes en haar. Dat doen we met andere filters dan de zandfilters die nu overal in zwembaden worden gebruikt, namelijk met ultrafiltratie.’

‘De 3e stap is het bestralen van het water met UV-licht: hierdoor worden micro-organismen geïnactiveerd. Dit zorgt voor desinfectie zonder dat daarvoor chloor nodig is. Deze volgorde bleek het meest effectief.’

En wat is het resultaat in vergelijking met desinfectie met chloor?

‘Wij hebben een vergelijking gemaakt met gechloreerd zwemwater (dus met toegevoegd zwemmersvuil), ons UV-zwemwater (ook met toegevoegd zwemmersvuil) en kraanwater dat is opgewarmd naar 30 °C (zonder zwemmersvuil). Dan bleek gechloreerd zwemwater het meest schoon, ons UV-zwemwater iets minder schoon, terwijl het kraanwater het minst schoon van deze 3 was. Dus onze methode neemt de bezwaren van chloor weg, maar geeft wel iets minder schoon zwemwater.’

‘Nu is de vraag: is ons water schoon genoeg?

‘Nu is de vraag, en die willen we aan gezondheidsexperts stellen, is ons water schoon genoeg? Welke norm moet je stellen? Vast staat dat ons water al veel schoner is dan oppervlaktewater. Chloor heeft als nadeel dat de chemische stoffen zich in je lichaam opstapelen. Onze alternatieve behandeling heeft als nadeel dat de desinfectie buiten het bassin plaatsvindt en dat er dus tijd zit tussen het inbrengen van bacteriën en het inactiveren ervan.’

‘Of zwemmers binnen deze tijd ziek worden is van diverse factoren afhankelijk zoals: de weerstand van de zwemmers, de zwemduur, hoeveel water iemand binnen krijgt en die factoren kunnen weer sterk van persoon tot persoon verschillen. Dat maakt het zwembad zonder chloor complex.’

Is er een urgentie om hiermee bezig te zijn?

‘Voor kleine kinderen en topsporterzwemmers zouden de huidige richtlijnen voor de aanwezigheid van chloroform in zwembadwater misschien niet voldoende veilig zijn. Daarnaast treedt in 2021 de Omgevingswet in werking. Door deze wetswijziging gaat een strengere norm gelden. Het is dus verstandig om nu al na te denken over alternatieve schoonmaaktechnieken.’

Hellebrekers Technieken
Hellebrekers Technieken
Adres: Marconiweg 28, 8071 RA Nunspeet
Website: www.hellebrekers.nl/
Social media: