Duurzamer en efficiënter bouwen met RFID-sensoren

Duurzamer en efficiënter bouwen met RFID-sensoren

  • Lees ook: Sensoren automatiseren ons dagelijks leven

De bouw kan de vraag niet aan. De faalkosten zijn hoog. De productiviteit is in decennia nauwelijks toegenomen. De roep om duurzamer en zelfs circulair te bouwen is groter dan ooit, net als de behoefte aan een laag of geen energiegebruik van de woningen. Zie hier de vele uitdagingen waar de sector voor staat. Installatiebedrijf Breman ziet kansen om op al deze punten een flinke stap vooruit te zetten. Met RFID-sensoren. Toekomstmuziek? Misschien, maar dan wel heel nabije toekomstmuziek.

De divisie woningbouw van Breman realiseert jaarlijks de installaties van circa 10.000 woningen. Het gaat dan om water, riolering, sanitair, warmte en luchtbehandeling. In deze rol heeft het bedrijf te maken met alle thema’s die in de bouw spelen. ‘Wij zien grote kansen voor de toepassing van RFID-technologie in de bouw’, vertelt Jan Rien van der Stouwe, Manager Technologische Innovatie bij Breman.

RFID-pink-wijst-naar-antenne
De pink wijst naar de RFID-antenne.

‘RFID staat voor radio-frequency identification, ofwel identificatie door radiogolven. Een RFID-tag hoeft niet meer te zijn dan een simpele sticker. Zo’n sticker is, zonder batterijen, in staat om informatie op te slaan die je van een afstand kunt aflezen met een reader en een antenne. En dat 30 tot 40 jaar lang.’

Techniek geleend uit de tapijtlogistiek

Het was Berry Breman (geen familie) die Breman met deze technologie in aanraking bracht. Als logistiek manager in de tapijtindustrie was hij regelmatig rollen tapijt kwijt. Daarop bedacht hij een huls met een chip die in de rol werd geplaatst. Daardoor wist hij niet alleen waar elke rol was, maar zelfs hoeveel meter er al vanaf was gehaald.

3 jaar geleden raakte hij met Reind Breman, directeur van Breman, in gesprek en die vroeg hem een vergelijkbare toepassing voor de bouw te ontwikkelen. Berry Breman: ‘RFID wordt nu vaak nog 2D wordt gebruikt: een tag passeert een poortje in een warehouse. Wij willen RFID in 3D toepassen door gebruik te maken van triangulatie, zoals een satelliet dat doet. We willen dit zodanig verbeteren dat we tot enkele centimeters nauwkeurig weten waar een product zich bevindt.’

Altijd weten waar iets is

Deze plaatsbepaling van producten kan drie doelen dienen. Het eerste is verbetering van het logistieke proces in de bouw. Het tweede is makkelijker kunnen achterhalen waar bepaalde producten zich bevinden in verband met kwaliteitsbewaking. Stel dat blijkt dat een bepaalde serie na de bouw mankementen vertoont, dan zijn ze makkelijk te lokaliseren en te vervangen. Het derde is het kunnen geven van digitale werkinstructies op de werkvloer.

RFID-Berry-Breman-wijst-naar-de-tag

Van der Stouwe illustreert dit met 3 pvc-buizen voor hemelwaterafvoer: ‘Deze buizen hebben alle drie een RFID-tag. Als de monteur ze scant met zijn tablet dan ziet hij of hij de goede onderdelen voor zich heeft en de tablet toont in hoe ze ten opzichte van elkaar moeten worden gepositioneerd. Omdat de koppeling wordt gelegd met de 3D-tekening van het gebouw dat in BIM is ontworpen, wordt de montage precies volgens het ontwerp gerealiseerd. Dat scheelt faalkosten.’

Een tweedehands deur verkopen ruim vóór de sloop

Een andere uitdaging waarvoor de bouw zich gesteld ziet, is de schaarste aan grondstoffen. En daarmee ook de vraag: hoe kun je grondstoffen hergebruiken? Een bedrijf dat daaraan een bijdrage wil leveren is Madaster van Thomas Rau en Pablo van den Bosch.

Van der Stouwe: ‘Wat zij doen is het identificeren en vastleggen van alle materialen die in de bouw worden gebruikt. Zij geven nieuwe gebouwen een materialenpaspoort vanuit de gedachte dat deze materialen ooit weer vrij zullen komen. Wij zorgen dat deze materialen vervolgens ook fysiek terug te vinden zijn zodat ze kunnen worden teruggewonnen en hergebruikt.’

RFID-de-witte-reader-detecteert-de-tag-die-in-extra-zwaar-gewapend-beton-is-gegoten
De witte reader detecteert de RFID-tag die in extra zwaar gewapend beton is gegoten.

Informatie over het product bevindt zich in de RFID-tag op het product. ‘Bijvoorbeeld, een deur met een RFID-tag kan bijhouden hoe vaak de deur is geopend. Met deze informatie zou je die deur al kunnen verkopen voordat het pand wordt ontmanteld voor de sloop. Zo kan er een nieuwe markt van gebruikte bouwcomponenten ontstaan.’

RFID voor gasdetectie

De RFID-tags kunnen nu al temperatuur, vocht en druk detecteren. Samen met een Amerikaanse partner werkt Breman nu ook aan gasdetectie. Van der Stouwe: ‘Vooral de detectie van koolstofmonoxide en koolstofdioxide vinden we belangrijk, want dit blijkt in woningen nog altijd een veelvoorkomend probleem. Natuurlijk gaan we van het gas af, maar de komende decennia blijft dit een risico voor veel bewoners, want koolstofmonoxide ruik je niet.’

RFID-gasdetectie-in-ontwikkeling
In ontwikkeling: gas meten met een RFID-tag.

‘Daarnaast gaan we de sensordata gebruiken voor het optimaliseren van het binnenklimaat. We willen één platform creëren met alle data voor het binnenklimaat op basis waarvan de installaties kunnen worden aangestuurd. Je begrijpt dat er zoveel mogelijk is dat we handen tekort komen om alle mogelijkheden te onderzoeken.’

Voor nu ligt onze focus op het vergroten van de afleesafstand en het nauwkeuriger maken van de detectie tot op enkele centimeters. ‘Het grote voordeel van RFID is dat ze geen IP-adressen hebben en dus niet gehackt kunnen worden. Je moet in de buurt zijn met de reader, voorlopig binnen 10 m afstand. De data van de reader sla je op. Die database zou je kunnen hacken, maar die gegevens worden versleuteld waardoor je niet weet waar ze van afkomstig zijn. Wij verwachten dan ook heel veel van deze techniek.’

Fotografie: Paolo Bouman.

Breman Installatiegroep
Breman Installatiegroep
Adres: De Blokmat 17, Genemuiden
Website: https://www.breman.nl
Social media: