Structuur én autonomie dankzij Tinybot Tessa

Structuur én autonomie dankzij Tinybot Tessa

  • Lees ook: Optimale privacy voor oudere door slimme vloer

Robotica en digitalisering zijn inmiddels niet meer weg te denken uit onze samenleving. Robots kunnen niet alleen praktische dingen doen, maar mensen ook motiveren of structuur bieden, zodat ze langer actief blijven en hun autonomie kunnen behouden. ‘Bij Tessa ligt de focus op de mens en zijn behoeften.’

Zomaar een dag uit het leven van mevrouw Tienstra. Als ze om 8.30 uur aan het ontbijt zit aan haar keukentafel speelt Tessa haar favoriete muziek af. Mevrouw Tienstra zingt gezellig mee. Om 10.30 uur vraagt Tessa aan haar of ze mee wil gaan wandelen. Want, zo zegt ze, ‘Dat kan ik zelf niet. En ik wil zo graag een stukje wandelen.’

Na de middagboterham attendeert Tessa mevrouw Tienstra op de afspraak die ze over een half uur met haar dochter heeft staan. ‘Trekt u alvast uw schoenen aan? Marlies gaat straks naar de kapper met u.’

Klein vriendelijk robotje

Tessa is in dit geval geen mens, maar een klein vriendelijk robotje. Een tinybot, ontworpen door Wang Long Li en Robert A. Pauwe. Tijdens zijn studie industrieel ontwerpen aan de TU Delft specialiseerde Li zich in medische productontwikkeling en menselijk gedrag. Als promovendus aan de VU Amsterdam onderzocht hij hoe robotica konden bijdragen aan het welzijn van ouderen.

Uit dat idee ontstond Tessa, een zogeheten tinybot; een kleine, laagdrempelige sociale robot die mensen met (beginnende) dementie niet alleen structuur kan bieden, maar ook autonomie. ‘Bij Tessa ligt de focus op de mens en zijn behoeften. Robotica gaat niet alleen om processen automatiseren en servicefuncties vervullen, maar ook om het ondersteunen van sociale functies.’

Tessa als sidekick

Tessa kan muziek afspelen, spraak herkennen en vooraf ingegeven boodschappen uitspreken, waardoor ouderen weten dat ze moeten ontbijten, of dat ze die middag een afspraak hebben. Li: ‘We willen voorkomen dat mensen ‘gehospitaliseerd’ worden, Tessa nodigt daarom uit om te gaan wandelen, of om een boterham te smeren. Onze ervaring is dat ouderen hierdoor langer actief blijven en hun zelfvertrouwen behouden.’

Tessa ziet er bewust niet uit als een robot, vertelt CEO Li. ‘De verwachtingen zijn daardoor anders dan wanneer we een robot met armen en benen hadden gebouwd. Je moet Tessa meer zien als een sidekick met een eigen willetje, zoals bij Batman & Robin. Alle acties en diensten zullen echter altijd ten dienste zijn van de hoofdpersoon.’

Behoefte aan hulpmiddelen

De eerste Tessa werd in december 2015 ‘geboren’, inmiddels zijn er zo’n 120 Tinybots in omloop. Het merendeel bevindt zich bij zorginstellingen. Volgens Li is er vanuit deze sector een grote behoefte aan hulpmiddelen, al zorgden de Tinybots in eerste instantie wel voor wisselende reacties.

Tinybots Tessa

‘Er bestaat onder verplegend personeel nog weleens het angstbeeld dat ze door de toenemende robotisering hun baan kwijt raken. Of ze vinden de vorm van Tessa een beetje gek. Maar gaandeweg komen veel verzorgenden er toch wel achter dat onze Tinybots vooral een ondersteunende functie heeft. En dat ouderen behoorlijk goed reageren op het pratende bloempotje.’

Interactie tussen mens en machine

Tussen Tessa en gebruiker is nog geen uitgebreide conversatie mogelijk. ‘We willen Tessa betaalbaar houden, zodat ook consumenten makkelijk een van onze tinybots kunnen afnemen. Er kan daarom een abonnement voor 1 jaar worden afgenomen, of voor 3 jaar. Daarnaast is het voor consumenten mogelijk om Tessa voor een korte tijd thuis te testen.’

Foto’s: Tinybots.

Techniek Nederland
Techniek Nederland
Adres: Bredewater 20, 2715 CA Zoetermeer
Website: https://www.technieknederland.nl/home
Social media: